Stručni komentar

Ovakva formulacija člana 1. Ustava, “Republika Srbija je država srpskog naroda i svih građana koji u njoj žive…” u praksi ne bi trebalo da proizvodi nikakve posledice, po mišljenju Venecijanske komisije, ali očigledno je da se kroz ovu formulaciju nameće stvaranje nacionalne države u kojoj se pravi razlika između građana prema njihovom nacionalnom odnosno etničkom poreklu. Ova odredba je kritikovana i od strane Komisije protiv rasizma i netolerancije.

Ovo, takođe, predstavlja korak nazad u odnosu na Ustav iz 1990. u kome je Srbija definisana kao

država svih građana koji u njoj žive.

Ustav zagovara tezu narodnog, a ne nacionalnog suvereniteta koji se uvodi kroz ovu formulaciju. Takva formulacija ukazuje na to da u Ustavu nije prevladalo građansko, već etničko određenje države po kojem je Srbija država srpskog, a zatim i svih drugih naroda. Činjenica da se u prvom članu Ustava jedna etnička zajednica posebno izdvaja, snaži uverenje da su članovi zajednice drugačijeg etničkog porekla građani drugog reda. Uporednopravna ustavna praksa pokazala da je ovakvo prisvajanje države od strane većinskog naroda najčešće povezano i s odnosom državnihorgana prema manjinskim problemima u praksi. Favorizovanjem jednog naroda – srpskog, u odnosu na sve druge narode koji žive u Srbiji, vređa se univerzalni princip ravnopravnosti naroda, samoopredeljenja naroda i čvrstina demokratske osnove države. Poistovećivanje Srbije sa njenom većinskom etničkom populacijom, prisutno je i u onom ustavnom načelu koje predviđa da Republika Srbija razvija i unapređuje odnose Srba koji žive u inostranstvu s matičnom državom, praveći tu razliku među svojim državljanima koji žive u inostranstvu i čak ne tražeči da ti Srbi budu državljani Republike Srbije.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>